Đợt nắng nóng với nền nhiệt cao trên dưới 40 độ C đang diễn ra ở miền Bắc không chỉ làm đảo lộn nếp sinh hoạt của người dân, mà còn là tác nhân trực tiếp khiến người già đổ bệnh, đặc biệt những người mắc các bệnh mãn tính.
Bác sĩ Đồng Văn Thành, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trong đợt nắng nóng này, chỉ tính riêng bệnh nhân mắc bệnh mạch vành, suy tim, huyết áp khám tại viện đã vượt quá 30% so với ngày thường, đặc biệt là bệnh mạch vành. Nguyên nhân là do thời tiết nắng nóng tác động làm huyết áp của người bệnh không ổn định, nhất là ở những người bệnh mãn tính, bệnh nhân sau can thiệp, bị van tim, suy tim… tiến triển nặng, lên cơn đau cấp tính, phải đi cấp cứu.
Bệnh nhân ngồi chờ khám bệnh tại viện Lão khoa. Ảnh: H.Hải
Tương tự tại khoa Khám bệnh, Bệnh viện Lão khoa, bệnh nhân vào khám tuy không tăng nhưng lại có nhiều ca bệnh nặng do tăng tăng huyết áp, bệnh mạn tín, đột quỵ, tai biến.
Được chuyển ra khoa thần kinh (BV Bạch Mai) từ Hương Khê, Hà Tĩnh nhưng ông N.V.D đã không thể qua khỏi bởi đây là lần tai biến thứ hai do tăng huyêt áp. Người nhà bệnh nhân cho biết, ông D bị tai biến lần một vào mùa hè năm ngoái, may mắn qua khỏi chỉ bị liệt bên trái người. Ông đã uống thuốc kiểm soát tăng huyết áp đều đặn theo đơn của bác sĩ. Nhưng đến đợt nắng nóng này, “chảo lửa” Hương Khê tăng đến 42 – 43 độ C nên huyết áp của ông tăng vọt, không hạ kịp gây tai biến mạch máu não.
Theo BS Nguyễn Trung Anh, Viện Lão khoa TƯ, thời tiết nắng nóng như hiện nay rất bất lợi đối với người cao tuổi, nhất là những người mắc bệnh mãn tính (tim mạch, huyết áp…). Khi nhiệt độ tăng cao, người già rất khó thích ứng kịp vì “trung tâm điều nhiệt” không còn nhạy cảm như thời trẻ, dẫn đến việc điều chỉnh thân nhiệt không kịp thời. Đồng thời, “trung tâm báo khát” ở người già cũng hoạt động kém đi, nên cơ thể bị thiếu nước nhưng không cảm thấy khát, không kịp thời bổ sung nước cho cơ thể. Vì thế, con cháu hãy luôn nhớ nhắc nhở các cụ uống nước, cho các cụ ăn các loại thức ăn mềm, loãng, nhiều nước như cháo, bún… Việc bổ sung đủ nước sẽ giúp các cụ khỏe khoắ n, tỉnh táo, hoạt bát hơn.
Tuyệt đối không để người già ra đường vào những giờ nóng cao điểm từ 11 – 4h chiều. Khi đi ra ngoài đường cần đội mũ rộng vành, mặc áo chống nắng và nhớ mang theo bên mình nước uống để luôn bổ sung nước kịp thời. Không nên uống nhiều nước một lúc mà lúc lại nhấp ngụm nước. Những người già mắc các mãn tính phải uống thuốc đều đặn theo chỉ định.
Ngày 4/5, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên đã ký văn bản ban hành Hướng dẫn Chẩn đoán và điều trị Hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân. Hướng dẫn lần này rất chi tiết trong chẩn đoán và điều trị. >> Bộ Y tế về Quảng Ngãi truy tìm nguyên nhân “bệnh da lạ”.
Phân biệt với các bệnh da khác
Theo Bộ Y tế, khi trực tiếp tham gia khảo sát, thăm khám trực tiếp, lấy mẫu xét nghiệm các bệnh nhân ở các xã Ba Điền, Ba Xa, Ba Ngạc, Ba Tô, Ba Vinh ( huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi) bị các triệu chứng: viêm da, dày sừng, bong vảy, khô, nứt nẻ ở bàn tay, bàn chân kèm theo tăng men gan (SGOT, SGPT), Hội đồng khoa học của Bộ Y tế bước đầu nhận định đây là Hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân, căn nguyên đang được điều tra xác định.
Bộ trưởng Bộ Y tế khám cho bệnh nhân ở Quảng Ngãi
So với hướng dẫn được ban hành cuối tháng 1/2012, hướng dẫn điều trị Hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân lần này chi tiết, cụ thể hơn, giúp tuyến dưới có thể nhận định, phát hiện sớm ca bệnh cũng như có những hướng dẫn cụ thể, chi tiết về điều trị tùy theo độ nặng – nhẹ của ca bệnh. Ví như trước đây trong hướng dẫn chẩn đoán, xác định ca bệnh chỉ nêu các yếu tố về dịch tễ (sống ở trong khu vực có bệnh lưu hành) và dựa trên các biểu hiện lâm sàng cơ bản (tổn thương cơ bản là các mảng do đỏ sẫm, ranh giới rõ với da lành, dày sừng nức nẻ, bong vảy ở bàn tay, bàn chân và các biểu hiện toàn thân khác như sốt, mệt mỏi và sét nghiệm men gan tăng. Còn ở hướng dẫn lần này, để giúp tuyến dưới xác định sớm ca bệnh, tránh chẩn đoán nhầm với các bệnh da khác, Hội đồng khoa học đưa ra những hướng dẫn phân biệt cụ thể với các bệnh dễ nhầm lẫn như bệnh Dày sừng lòng bàn tay bàn chân di truyền, viêm da cơ địa, viêm kẽ, vảy nến…
Đặc biệt trong hướng dẫn chẩn đoán mức độ bệnh, ngoài hướng dẫn chi tiết các dấu hiệu phân biệt mức độ bệnh ở thể nhẹ, bệnh độ nặng và biến chứng, Hội đồng còn lưu ý cơ sở điều trị phải chú ý phát hiện những biến chứng và các bệnh kèm theo ở bệnh nhân như nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, sốt mò, sốt rét, viêm phổi, viêm màng não, hôn mê, co giật.
Bộ Y tế cũng lưu ý, với Hội chứng viêm day dày sừng bàn tay, bàn chân nếu xảy ra ở các đối tượng như trẻ em, người già, phụ nữ có thai, người mắc các bệnh mạn tính, suy dinh dưỡng, thiếu vi chất, thiếu máu thì bệnh có nguy cơ tiến triển nặng hơn, phải đặc biệt lưu ý trong theo dõi điều trị.
Hướng dẫn chi tiết trong điều trị ca bệnh
Trong hướng dẫn trước, khi phát hiện ca bệnh thể nặng, bệnh nhân được đề nghị chuyển đến BV Phong và Da liễu TƯ Quy Hòa, còn trong Hướng dẫn mới, với các ca bệnh nặng và biến chứng, Bộ Y tế đề nghị người bệnh cần được điều trị tại khoa Hồi sức cấp cứu của các BV đa khoa tuyến tỉnh hoặc TƯ, khi cần phải có hội chẩn với các chuyên khoa có liên quan.
Đặc biệt, phác đồ điều trị ca bệnh nặng và có biến chứng được chỉ ra chi tiết, từ việc điều trị toàn thân bằng các loại thuốc hỗ trợ gan đến nuôi dưỡng, phác đồ cũng hướng dẫn chi tiết, cụ thể các loại thuốc chống viêm, thuốc kháng sinh, dịch truyền, vitamin . Đồng thời cũng có hướng dẫn cụ thể điều trị với những trường hợp diễn tiến nặng dẫn đến hôn mê gan hoặc tiền hôn mê gan.
Ngoài ra, Hội đồng khoa học cũng lưu ý các cơ sở điều trị phải theo dõi chặt những trường hợp có nhiễm trùng kèm theo để tích cực tìm nguyên nhân: chụp phổi, cấy máu tìm vi khuẩn; ký sinh trùng sốt rét, làm xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán rickettsia, leptospira, công thức máu, khí máu, đường máu, điện giải đồ, urê, creatinin…
Các trường hợp đặc biệt là trẻ em và phụ nữ có thai cũng có hướng dẫn điều trị riêng để phù hợp với tình trạng sức khỏe trẻ em vàn người đang mang thai. Thuốc cũng được lựa chọn khác so với bệnh nhân bình thường nhằm giảm tối đa nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe thai nhi.
Theo một bác sĩ điều trị tại BV Bệnh nhiệt đới TƯ, với phác đồ chi tiết này, khi phát hiện ca bệnh, y tế cơ sở hoàn toàn có thể tự tin điều trị theo hướng dẫn bởi các loại thuốc, dịch truyền, liều lượng được chỉ ra rất chi tiết, cụ thể và việc điều trị sớm theo đúng hướng dẫn sẽ giảm nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.
Bộ Y tế khuyến cáo, để phòng bệnh, người dân cần vệ sinh môi trường sạch sẽ; đi giầy dép; tăng cường rửa tay, chân bằng nước sạch, nhất là sau khi lao động; tránh tiếp xúc với các hoá chất, nhất là các thuốc trừ sâu, diệt cỏ; sử dụng các phương tiện bảo hộ an toàn, đúng quy cách trong khi lao động; ăn uống đầy đủ, hợp vệ sinh
Một cô gái 19 tuổi tại Anh sống yên bình suốt một năm với tình trạng chảy nước mắt thường xuyên và chỉ khiếp sợ cho đến khi được chẩn đoán: đó là biểu hiện của bệnh ung thư mũi hiếm gặp trên thế giới.
Gương mặt của Tasha sau khi phẫu thuật lấy khối u
Triệu chứng bệnh của Tasha Jilka bắt đầu xuất hiện từ tháng 5/2008 khi mắt trái có biểu hiện chảy nước mắt thường xuyên mà không rõ lý do. “Ban đầu, tôi tưởng đó là các triệu chứng bình thường do thay đổi thời tiết”, Tasha nói.
Bốn tháng sau, tình trạng ngày càng tồi tệ khiến cô phải tới bệnh viện Cambridgeshire điều trị. Tại đây, cô được các bác sĩ nhãn khoa chẩn đoán và tiến hành thông tuyến lệ, nhưng tình hình không khả quan hơn.
Đến năm 2009, khi gia đình chuyển đến Leicester, cô tiếp tục đến gặp các chuyên gia và đội ngũ bác sĩ tại Bệnh viện Hoàng gia Leicester.
Tasha cho biết: “Bác sĩ tiến hành một bài kiểm tra mắt tương tự như những lần trước, chỉ khác là lần này họ bảo tôi ngước mặt lên để kiểm tra mũi. Và thật kinh ngạc khi bác sĩ đã tìm thấy một khối u sau mũi tôi. Cùng với các xét nghiệm khác, khối u đó được chẩn đoán là khối u nguyên bào thần kinh khứu giác”.
U nguyên bào thần kinh khứu giác (esthesioneuroblastoma) là căn bệnh ung thư hiếm gặp và khối u ác tính phát triển trong mũi người bệnh. Đầu tiên, các khối u thường xuất hiện tại các dây thần kinh khứu giác, nơi truyền các xung động liên quan đến mùi từ mũi lên não. Các triệu chứng thường gặp bao gồm tắc nghẽn mũi, chảy nước mắt, gặp khó khăn liên quan đến khứu giác và những thay đổi về thị lực. Lần đầu tiên căn bệnh này được phát hiện vào năm 1924, đến nay mới chỉ có khoảng 1.200 người mắc bệnh. Các phương pháp điều trị như hóa trị, xạ trị và phẫu thuật cũng chỉ giúp bệnh nhân tăng khả năng sống sót từ 40 – 80% tùy tình trạng bệnh.
Tháng 5/2010, Tasha được giải phẫu để cắt bỏ khối u. Không chỉ có vậy, các bác sĩ còn phải phẫu thuật để tái tạo lại mũi của cô, điều này đồng nghĩa với việc khuôn mặt của cô cũng thay đổi.
“Nếu được chẩn đoán sớm hơn, chắc chắn tình trạng bệnh của tôi không đến mức khiến khuôn mặt tôi bị thay đổi như bây giờ, làm nhiều khi chính tôi còn lạ lẫm với ngoại hình của mình. Nó cũng làm khứu giác của tôi không hoàn toàn tốt và ổn định như những người bình thường khác”, Tasha cho biết.
Hiện tại, Tasha đang sống khỏe mạnh và tích cực tham gia các chiến dịch nhằm nâng cao nhận thức về ung thư ở người trẻ tuổi.
Sau khi ăn món sam nướng bán tại các quán hàng rong ở vỉa hè, 3 nạn nhân đã phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Kết quả kiểm tra mẫu bệnh phẩm cho thấy những nạn nhân này trúng độc tố tetrodotoxin chứa trong con so biển.
Thông tin từ Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cho biết, trong tháng 4 trên địa bàn tỉnh liên tiếp xảy ra ba vụ ngộ độc do ăn sam nhưng ăn nhầm phải so biển.
Trường hợp thứ nhất là anh N.V.T. (29 tuổi, ngụ tại phường Phước Hưng, thị xã Bà Rịa). Được biết, trước khi nhập viện anh T. cùng 5 người bạn rủ nhau đi ăn sam nướng. Khoảng 3 tiếng sau khi ăn, anh T. xuất hiện triệu chứng nôn ói, khó thở, đau bụng, tay chân và môi tê cứng. Anh được gia đình chuyển đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch vì suy hô hấp. Anh T. phải nhập viện nhưng những người bạn cùng ăn món sam nướng với anh vẫn “bình an vô sự”.
Cần phân biệt hình dạng con sam (bên phải) và so biển (bên trái)
Sau trường hợp trên, hai người ngụ tại thành phố Vũng Tàu cũng phải nhập viện vì trúng độc tố tetrodotoxin. Tại bệnh viện Lê Lợi, ngày 19/4 ông N.V.H. (55 tuổi, ngụ tại thành phố Vũng Tàu) được chuyển đến trong tình trạng nôn ói và có cảm giác tê môi, lưỡi, yếu chi… Bệnh nhân nhanh chóng rơi vào hôn mê sâu, ngưng tim, ngưng thở nhưng nhờ được cấp cứu kịp thời nên ông H. may mắn được cứu sống.
BS Đào Thị Hà, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, cho biết: “Trên thực tế, ăn sam không bị ngộ độc. Các trường hợp bị ngộ độc trên là do nạn nhân ăn phải con so biển (nhiều nơi còn gọi là sam lông) có độc tố tetrodotoxin, là một độc tố mạnh, có khả năng gây liệt cơ hô hấp, ngưng thở, gây tử vong nhanh với liều ngộ độc rất thấp. So thường được bán lẫn với sam ăn được do người bán không phân biệt được hoặc cố ý nhầm lẫn.
Hiện vẫn chưa có thuốc giải độc khi ăn phải so biển nên khi có người bị ngộ độc cần cho bệnh nhân uống nhiều nước và tìm cách gây ói hết thức ăn trong dạ dày và nhanh chóng đưa bệnh nhân đến bệnh viện. Để phòng tránh ngộ độc, người tiêu dùng cần thận trọng khi mua sam và phải chắc chắn là sam mới sử dụng.
Cơ thể mỗi người phản ứng theo cách khác nhau, nhưng có một vài sự liên kết giữa thực phẩm và bệnh viêm xoang.
Thực phẩm gây phản ứng dị ứng hay những thực phẩm kích thích sản sinh dịch nhầy hoặc các loại đồ uống làm mất nước là một số nguyên nhân hay gặp làm trầm trọng thêm tình trạng viêm xoang.
Sữa và các sản phẩm từ sữa
Bạn nên tránh các sản phẩm chế biến từ sữa khi bị bệnh viêm xoang bởi vì chúng có thể làm tăng sinh chất nhầy gây tắc mũi.
Chất nhầy đặc và sệt trong rãnh xoang có thể ảnh hưởng đến sự lưu thông khí và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Đồ ăn cay
Thực phẩm có thể gây chứng ợ nóng hoặc trào ngược a-xít cũng góp phần gây viêm xoang. Khi a-xít dạ dày và thức ăn đã được tiêu hóa một phần bị trào ngược lên cổ họng thì nó có thể gây ra vấn đề về tai, mũi và họng, bao gồm cả viêm xoang.
Có rất nhiều yếu tố gây viêm xoang song điều quan trọng là phải loại trừ khả năng các thực phẩm cũng đóng vai trò trước khi xem xét dùng thuốc hoặc phẫu thuật.
Ăn đêm
Nếu bạn có vấn đề về xoang mũi và lại có thói quen hay ăn đêm trong vòng 1 giờ trước khi đi ngủ thì có thể làm ảnh hưởng đến bệnh viêm xoang do hiện tượng trào ngược.
Khoang mũi có liên hệ với hệ tiêu hóa. Vì vậy khi bạn nằm và cảm thấy hiện tượng trào ngược từ dạ dày thì nó không chỉ xảy ra ở quanh khu vực amidan. Một số còn chảy xuống miệng và bạn sẽ cảm thấy có vị chua. Axít cộng với thức ăn đã được tiêu hóa một phần có thể bị đẩy ngược lên khoang mũi và gây viêm.
Đồ uống có cồn
Đồ uống có cồn có thể làm mất nước trong cơ thể. Thậm chí là bạn chỉ uống 1-2 cốc thôi nhưng chúng vẫn có thể làm cho chất nhầy trong mũi bạn đặc lại và làm sưng màng ở mũi và xoang.
Đồ uống có cồn làm mất nước vì chúng có tính lợi tiểu, khiến cơ thể mất các dịch cần thiết để làm tan chất nhầy và lưu thông. Hơn nữa, việc sử dụng đồ uống có cồn sẽ gây ra trào ngược axít, gây kích thích và viêm xoang.
Đồ uống có chứa cafein
Giống như đồ uống có cồn, cafein là một chất lợi tiểu và góp phần khử nước ở màng mũi.
Cà phê cũng có tính a-xít và thường được coi là tác nhân gây ra chứng ợ nóng. Bạn cũng nên tránh uống soda bởi chúng không chỉ chứa cafein mà loại đồ uống này còn có thể gây
đầy hơi dẫn đến trào ngược.
Trà và các loại đồ uống nóng
Một trong những cách điều trị tại nhà để giải tỏa khó chịu và dịch nhầy trong mũi là xông hơi khoang mũi bằng nước nóng hoặc hít thở hơi nóng bốc lên từ bát nước nóng (dùng khăn trùm qua đầu sẽ giúp hơi nóng không bị lan tỏa).
Tương tự như vậy, một tách trà nóng có thể coi như một “bể xông hơi mini” khi bạn đặt ngay dưới mũi. Chú ý không dùng loại trà chứa cafein hoặc có hương vị vì chúng có thể khiến bạn bị ợ nóng.
Nước
Khi bạn đang điều trị bệnh viêm xoang thì uống thật nhiều nước là một trong những khuyến cáo hàng đầu bởi nó giúp làm loãng dịch tiết, làm mềm chất nhầy và hỗ trợ dẫn lưu dịch.
Nước hoa quả cũng là đồ uống thường được khuyên dùng cho bệnh nhân viêm xoang, nhưng bạn cũng nên tránh loại nước quả có đường bởi đường và các chất phụ gia có thể làm các chất nhầy dày đặc hơn.
Một trung tâm tế bào gốc, trong đó có ngân hàng tế bào gốc vừa chính thức được thành lập tại Viện Huyết học và Truyền máu TƯ.
Theo GS.TS Nguyễn Anh Trí, Viện trưởng Viện Huyết học và Truyền máu TƯ cho biết, từ năm 2006 đến nay, viện đã ghép tế bào gốc cho hơn 40 trường hợp thành công.
Tế báo gốc là cứu cánh, là phương pháp điều trị diệu kỳ cho các bệnh nan y. Ảnh: H.Hải
TS Trí cho biết thêm, việc lưu trữ tế bào gốc vô cùng có ý nghĩa trong y học. “Khi chúng ta gửi tế bào gốc từ máu dây rốn của con, hay gửi tế bào gốc của chính mình vào ngân hàng lưu trữ, không ai trong chúng ta mong muốn phải sử dụng nó. Nhưng không ai có thể nói trước được gì về sức khỏe, nếu không may sau này mắc bệnh, chính nguồn tế bào gốc tự thân đó sẽ là cứu cánh, là phương pháp điều trị tuyệt vời, hiệu quả nhất cho mỗi người. Vì tế bào gốc là những tế bào có khả năng biệt hóa thành những tế bào khác nhau trong cơ thể. Mỗi khi một mô nào đó của cơ thể bị thương, bị mất đi do già hóa hoặc chết tự nhiên… thì tế bào gốc sẽ lập tức “sửa chữa”, thay thế cho các tế bào này. Hiện nay ở Việt Nam, tế bào gốc đã được ứng dụng ở nhiều cơ sở khám chữa bệnh, giúp điều trị hiệu quả một số bệnh lý trong nhiều lĩnh vực như bệnh lý giác mạc, bệnh tim, bỏng, huyết học…”, ông Trí nhấn mạnh.
Vì thế, Ngân hàng tế bào gốc ra đời, nhằm mục tiêu là kho dữ liệu lưu giữ thông tin AND quốc gia. Trung tâm tế bào gốc sẽ thuận lợi trong việc nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao kỹ thuật ghép và điều trị bệnh bằng tế bào gốc, vận động người cho tế bào gốc nhằm giúp đỡ các bệnh nhân ung thư máu, suy tủy xương, ghép da bỏng, bệnh giác mạc, nhồi máu cơ tim.
Thời gian tới, trung tâm sẽ tiếp nhận những cá nhân có nhu cầu lưu giữ tế bào gốc, nhằm mục đích điều trị cho mình và người thân trong gia đình..
Trước đó, tháng 5/2011 một ngân hàng máu cuống rốn cũng được thành lập tại BV Nhi TƯ với mục đích lưu trữ máu cuống rốn trẻ em. Bởi máu cuống rốn là nguồn nguyên liệu rất giá trị, sau khi được nuôi cấy và biệt hóa thành các loại tế bào sẽ phục vụ điều trị các bệnh cần ghép tế bào gốc như: suy tủy, ung thư máu, thalassemia và nhiều bệnh lý ác tính về máu.
Dùng hạt cà ri hay còn được gọi là hạt Methi để chữa bệnh tiểu đường đang rộ lên thành hiện tượng trong một bộ phận dân chúng. Tuy nhiên, lợi và hại ra sao còn chưa rõ mà có một số người đã tin tưởng uống loại hạt này bỏ luôn thuốc kê toa của bác sĩ.
Khỏi thật hay do tâm lý?
Bà Nguyễn Thị Thoa, ngụ tại quận Tân Bình, TPHCM bị bệnh tiểu đường đã 7 năm nay.
Bà nghe lời người quen giới thiệu cách trị bệnh tiểu đường bằng hạt cà-ri vô cùng hữu hiệu mà không cần phải dung thuốc Tây y thì vô cùng mừng rỡ.
Theo bà Thoa, chữa được bệnh bằng những thứ có nguồn gốc từ thiên nhiên vẫn là lành và tốt hơn cả, cực chẳng đã mới phải dùng Tây dược bởi thuốc Tây luôn là con dao hai lưỡi.
Bà Thoa dùng thuốc này đã hơn 2 tháng, vài ngày nay bà bỏ luôn thuốc kê toa của bác sĩ mà chỉ uống nước từ thứ hạt nói trên.
Con cái của bà Thoa vô cùng lo lắng cho sức khỏe của mẹ mình bởi họ được biết rằng bệnh tiểu đường đến nay khoa học vẫn chưa có cách nào chữa khỏi. Bệnh nhân tiểu đường phải ăn kiêng, dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, nếu không tuân thủ bệnh sẽ nặng lên gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.
Hạt cà-ri được dùng trị bệnh tiểu đường một cách tự phát. Ảnh: Thanh Huyền
Anh Hùng, con trai bà Thoa bày tỏ: “Mẹ tôi nói chắc như đinh đóng cột là từ ngày uống hạt cà ri bà khỏe ra hẳn. Dù vậy tôi vẫn đắn đo bởi cảm nhận khỏe ra của bà có là thật hay chỉ do yếu tố tâm lý đánh lừa, liệu uống thứ hạt kia có gây hại gì cho sức khỏe của mẹ tôi không?”
Sử dụng hạt cà ri trị bệnh không chỉ phổ biến trong người dân mà cả một số người trong ngành y tin dùng.
Trong buổi trò chuyện với phóng viên, TS. Nguyễn Hạnh Phúc, Trưởng khoa Hóa Sinh, Viện vệ sinh dịch tễ học TƯ cho biết cũng đang dùng loại “thảo dược” này.
“Tôi bị tiểu đường từ 7 năm qua. Qua bạn bè mách bảo tôi đã sử dụng hạt cà ri bằng cách hãm 30 gram với nước sôi, uống thay trà mỗi ngày được khoảng 5 tháng nay. Tuy thấy lượng đường có vẻ ổn định thật nhưng bản thân vẫn chưa dám bỏ thuốc theo toa của bác sĩ”, TS Phúc nói.
Theo ghi nhận của phóng viên, hạt cà ri hay Methi có nguồn gốc từ Ấn Độ được bán rất rộng rãi với nhiều hình thức.
Bình dân thì chỉ cần 5.000 đồng là có thể mua được một bịch nhỏ hạt cà-ri tại bất cứ quầy hàng khô nào ở trong chợ. Cẩn thận hơn người ta mua tại các cửa hàng bán Đông dược. Tại đó loại hạt trên được bán dưới dạng thực phẩm chức năng, có nguồn gốc phân phối rõ ràng (giá khoảng 320.000/kg).
Cần cẩn trọng sử dụng khi chưa có nghiên cứu rõ ràng
TS. BS Huy (bên trái) khuyên bệnh nhân tiểu đường không nên bỏ thuốc kê toa của bác sĩ, phải cẩn trọng cho tới khi có nghiên cứu rõ ràng về thứ hạt nói trên
Trước tình trạng người tin dùng và sử dụng loại hạt trên như một thần dược, TS. BS Vũ Quang Huy, Trưởng Bộ môn Xét nghiệm Đại học Y dược TPHCM, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm chuẩn Chất lượng Xét nghiệm Bộ Y tế đã có một nghiên cứu về loại hạt này đối với việc trị bệnh tiểu đường.
Bước đầu, nghiên cứu đã được thực hiện trên 101 bệnh nhân tiểu đường. Các bệnh nhân này hoàn toàn chỉ uống nước hãm hạt cà-ri.
Kết quả cho thấy được chia làm 3 nhóm. Nhóm thứ nhất sau khi uống thứ hạt trên bệnh tình gần như vẫn không thay đổi, nhóm thức hai bệnh giảm đáng kể, riêng nhóm thứ 3 gồm 6 người bệnh không những chẳng giảm mà lượng đường trong máu lại tăng cao hơn.
Từ đó, TS. BS Huy cho biết người dân nên thận trọng khi dùng sản phẩm này để chữa bệnh và không được bỏ thuốc kê toa của bác sĩ.
Theo ông Huy, sắp tới sẽ đẩy mạnh nghiên cứu sâu hơn để phân tích các thành phần trong hạt cà ri xem tác dụng của nó đối với bệnh tiểu đường và kiểm tra kỹ xem dùng loại hạt này lâu dài có gây ngộ độc cho người uống hay không.
Nếu thực sự loại hạt trên có thể thay thế được thuốc điều trị tiểu đường thì quá tốt, còn nếu có độc tố hoặc tác dụng chưa cụ thể thì cũng phải thông báo để người dân được biết, tránh tình trạng chữa lợn lành thành lợn què.
Đội ngũ cán bộ chuyên trách dân số là những người cống hiến sức mình cho xã hội một cách thầm lặng. Ít ai biết được rằng, ở một góc khuất của cuộc sống, họ đang “gồng mình” mưu sinh với đồng lương trợ cấp quá ít ỏi.
Theo thông tư 05/2008/TT-BYT yêu cầu các tỉnh thành căn cứ vào tình hình thực tế của từng địa phương, đưa số cán bộ chuyên trách (CBCT) vào biên chế thành viên chức. Nhưng hiện tại, toàn tỉnh Thanh Hóa có 637 CBCT vẫn đang mòn mỏi chờ đợi ngày vào biên chế.
Chính vì vậy, đời sống của họ hiện đang gặp rất nhiều khó khăn. Những bất cập trong cơ chế, chế độ đãi ngộ là rào cản, làm hạn chế khả năng phát huy tính tích cực trong công việc. Trách nhiệm, ngọn lửa nhiệt huyết họ đang cống hiến cho sự nghiệp dân số liệu sẽ tồn tại được bao lâu, khi gánh nặng cơm áo cứ đè níu.
Chị Lê Thị Hoa, CBCT xã Luận Thành, huyện Thường Xuân đang làm thêm công việc khác.
Chị Nguyễn Thị Tâm, cán bộ dân số xã Quảng Nham, huyện Quảng Xương, với 8 năm trong ngành, gặp chúng tôi, chị lau vội những giọt mồ hôi còn lấm lem trên trán, giọng trầm buồn tâm sự: “Là một xã bãi ngang lớn nhất huyện, với 3013 hộ, 14.125 nhân khẩu, 13 thôn rộng lớn, trình độ dân trí thấp, tập quán đẻ nhiều, đẻ bằng được con trai đã ăn sâu, bám rễ vào trong tiềm thức mọi người. Công việc khá nặng nề, thường xuyên đi lại, bám sát nhất là những đối tượng sinh con một bề, để tuyên truyền, vận động. Ngày trước chỉ vẻn vẹn 250.000đ/tháng, từ năm 2010 tăng lên 710.000đ/tháng. Ngần ấy trợ cấp cho một khối lượng công việc thường xuyên phải đi lại thì không đủ tiền xăng, nên đành đi xe đạp. Trời mùa đông còn đỡ, cái nắng 39, 40 độ thì cũng vất vả, cực nhọc lắm”.
Cũng như bao đồng nghiệp, ngoài công việc chuyên môn chị tranh thủ từng giờ để làm thêm. Ngày nào cũng thế, 5 giờ sáng chị lật đật ra biển, bốc cá thuê từ trên tầu xuống, sau đó chị lại hối hả đèo thùng cá ra chợ bán, mong sao nhanh hết để còn kịp giờ đi làm. Ngay cả những lúc nghỉ trưa hay buổi tối, nếu có ai nhờ chị làm thêm cả việc chạy xe ôm. Những ngày nghỉ, có thời gian chị theo chồng đi khoan giếng thuê. Nhưng cuộc sống vẫn túng thiếu, lận đận.
“Nhiều lúc cảm thấy nản lắm, muốn bỏ việc để đi làm thuê, nhưng nghĩ lại, cả một quá trình song hành cùng dân số với bao kỉ niệm vui buồn, đó là nguồn động viên giúp mình vượt qua. Chỉ mong sao đồng lương chúng tôi nhận được, xứng đáng với những gì chúng tôi đã cống hiến”, chị Tâm chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Tâm, CBCT xã Quảng Nham, huyện Quảng Xương tranh thủ bốc cá thuê ngoài bãi biển.
Chị Nguyễn Thị Vy, CBCT xã Hoằng Yến, Hoằng Hóa gượng cười: “Tiếng là cán bộ nhưng thực chất là một nông dân thực thụ, 12 năm gắn bó với nghề, quãng thời gian quá dài, nếu không có nhiệt huyết có lẽ tôi không bám trụ được. Nhà làm hơn mẫu ruộng, 2 vợ chồng vẫn phải vay mượn mỗi khi cuối tháng, để có tiền gửi cho con ăn học. Ngần ấy tiền trợ cấp, chia ra mỗi ngày được khoảng 20.000đ, may ra đủ tiền xăng xe và mua bó rau là cùng”.
Chia tay chị với nụ cười đượm buồn, chúng tôi không khỏi ái ngại. Đã ngoài 40 tuổi, cả đời xuôi ngược tại cơ sở nhưng vẫn không nằm trong diện được biên chế.
Đối với cán bộ ở các huyện miền núi cuộc sống vốn đã khó khăn, lại càng khó khăn hơn. Chị Lê Thị Hoa, CBCT xã Luận Thành, huyện Thường Xuân băn khoăn: “Thường Xuân là một trong 62 huyện nghèo nhất nước, một bộ phận dân cư cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, con cái không được đến trường, ốm đau không được cán bộ y tế chăm sóc, phải đến với thầy mo, thầy cúng. Cái nghèo, cái đói cứ đeo đẳng từ đời này sang đời khác. Những cái khó, cái khổ nêu trên có nhiều nguyên nhân, nhưng quan trọng nhất là bùng nổ dân số”.
Ngọc Lặc là huyện miền núi phía Tây Thanh Hóa. Công tác cập nhật thông tin ở 1 số xã cách trung tâm 30-40km còn chậm. Mất khá lâu, nhờ người đi tìm, chúng tôi mới gặp được chị Lê Thị Định, CBCT xã Mỹ Tân, huyện Ngọc Lặc với gùi củi lớn trên vai, chị phân trần: “Tốt nghiệp Trung cấp Y năm 2010, học xong em về địa phương lấy chồng và làm công việc dân số, đồng lương ít ỏi, đường xá đi lại khó khăn, đa phần là người Mường, nên công tác tuyên truyền vô cùng vất vả. Diện tích đất nông nghiệp ít, 1 buổi đi làm, thời gian còn lại 2 vợ chồng vào núi chặt củi mang ra chợ bán, mỗi chuyến cũng chỉ được 40-50.000đ. Từ ngày đi làm em chưa mang được đồng lương nào về, có hôm chồng còn phải đưa tiền đổ xăng”.
Những tâm sự nặng trĩu về miếng cơm, manh áo hàng ngày của cán bộ dân số là những góc khuất, mà bấy lâu, dường như đang bị lãng quên. Sự chờ đợi cứ mòn mỏi, trôi theo từng bước chân vẫn đang lặng thầm trên khắp các nẻo đường. Biết đến bao giờ, các chị – những người được xã hội đặt cho biệt danh “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” không còn chạnh lòng mỗi khi nghỉ tới tiền lương.
Chiến dịch dân số tại huyện Hoằng Hóa.
Hiện nay, theo Quyết định 619/2010 của UBND tỉnh, trợ cấp của mỗi CBCT là 0,7, cộng với tiền hỗ trợ từ nguồn chương trình mục tiêu Quốc gia, cán bộ dân số miền xuôi được lĩnh mỗi tháng 710.000đ, miền núi 760.000đ. Trong khi đó, năm 2012 toàn tỉnh có 7435 CTV, những năm về trước, mỗi CTV được trợ cấp 50.000đ/tháng, năm 2012 tăng lên 83.000đ.
Ông Đỗ Quang Vinh, Phó giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ cho biết: “Trong tương lai, hướng của Tổng cục dân số đề xuất với Bộ Y tế, nếu được Thủ tướng Chính phủ đồng ý, đội ngũ CBCT được vào biên chế nhưng không vào Trạm y tế xã, mà trực thuộc Trung tâm dân số cấp hyện, để chủ động trong công việc. Bản thân tôi cảm thấy rất day dứt khi mức trợ cấp còn quá thấp, đời sống của chị em gặp rất nhiều khó khăn. Đề nghị các cấp từ TW, tới địa phương nhanh chóng hoàn thiện mô hình tổ chức để ổn định bộ máy dân số tuyến cơ sở, từng bước nâng cao chế độ đãi ngộ để chị em yên tâm, gắn bó với nghề”.
Thông tin trên được ông Bùi Hữu Lợi, Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Bát Xát (tỉnh Lào Cai) xác nhận với PV chiều nay 5/5.
Nơi xảy ra dịch lỵ là thôn Sa Pả, xã Á Mú Sung, huyện Bát Xát (tỉnh Lào Cai). Dịch xuất hiện từ cuối tháng 4/2012 và chỉ được phát hiện sau khi một em nhỏ 12 tháng tuổi ở cùng thôn Sa Pả bị tử vong chiều ngày 30/4/2012 (điều trị theo hướng dẫn của cán bộ y tế xã).
Ngày 2/5 em Giàng A Nguyên ( sinh năm 2009) cũng cùng ở thôn Sa Pả lại bị tử vong tiếp do không được đưa đi cơ sở y tế để cứu chữa kịp thời.
Ngay sau khi nhận được tin báo dịch lỵ bùng phát ở thôn Sa Pả ( xã Á Mú Sung), trung tâm y tế dự phòng tỉnh Lào Cai đã cử đội ngũ thầy thuốc chuyên ngành xuống tận cơ sở phối hợp với ngành y tế huyện Bát Xát tổ chức dập dịch và làm sạch môi trường. Nguyên nhân gây bùng phát dịch lỵ là do nguồn nước sinh hoạt của thôn Sa Pả bị ô nhiễm nặng.
Ngoài khu vực trạm xá xã đặt đại bản doanh phòng chống dịch của ngành y tế, một khu trường học khác của xã Á Mú Sung cũng đã được làm cơ sở dã chiến điều trị cho tổng số 50 bệnh nhân bị bệnh lỵ tới điều trị.
Chính quyền xã Á Mú Sung tổ chức tuyên truyền cho nhân dân “ăn chín ,uống sôi”, không phóng uế bừa bãi,sử dụng nguồn nước sinh hoạt ở nơi khác tốt hơn…
Do đó đến chiều ngày 4/5 dịch bệnh lỵ ở thôn Sa Pả đã được khống chế hoàn toàn, không lây lan ra các thôn bản khác, hiện hầu hết bệnh nhân đã dần hồi phục sức khỏe, một số người khỏi bệnh đã trở về nhà.
Trước đó, cuối tháng 10/2011 tại xã Tả Giàng Phình (huyện Sa Pa) cũng đã xảy ra dịch tiêu chảy cấp làm tử vong 3 người , trong đó có 2 trẻ em. UBND tỉnh Lào Cai đã phải chỉ đạo quyết liệt mới dập tắt được dịch không để lây lan ra các xã lân cận.
Tiềm năng của trí não con người là vô hạn. Con người ai cũng có khả năng sáng tạo. Vậy làm thế nào để khơi dậy được tiềm năng đó? Mách bạn 10 cách dưới đây sẽ giúp kích thích tiềm năng của não bộ.
Dùng màu xanh da trời trang trí môi trường xung quanh
Nghiên cứu tâm lý màu sắc đã phát hiện ra, khi nhìn thấy vật thể màu xanh da trời thường xuyên, cách suy nghĩ của bạn sẽ tích cực hơn. Vậy còn chờ gì nữa, bạn hãy nhanh chóng thiết kế cho mình một không gian xanh da trời thôi!
Uống lượng rượu vừa đủ
Một nghiên cứu của Mỹ đã chỉ ra, khi tham gia các hoạt động mang tính cộng đồng và xã hội, uống một chút rượu có thể giúp năng lực tư duy mạnh hơn. Từ đó sẽ tạo điều kiện cho các “linh cảm” xuất hiện.
Mơ mộng
Một nghiên cứu của Canada cho thấy những người hay mơ mộng có số điểm rất cao trong các bài trắc nghiệm mang tính sáng tạo. Vậy bạn hãy dành chút thời gian cho tư duy của mình được “bay cao bay xa” nhé.
Tưởng tượng bản thân là con trẻ
Khi bạn tưởng tượng lại quãng thời gian thơ ấu, não bộ sẽ càng dễ dàng xuất hiện những ý tưởng kỳ lạ. Giữ cho mình 1 trái tim con trẻ cũng sẽ giúp tâm lý của bạn không bị lão hoá.
Tưởng tượng bản thân đang ở nơi xa
Một nghiên cứu của Mỹ phát hiện, khi tưởng tượng bản thân đang ở một nơi rất xa, năng lực của con người càng dễ được bộc lộ.
Ít nói các từ ngữ mang tính chuyên ngành
Nếu bạn chỉ toàn sử dụng các từ mang tính chuyên ngành, sẽ dễ khiến tư duy vô hình chung bị theo lối mòn, thu hẹp lại. Tốt nhất bạn nên sử dụng nhiều các từ phổ biến, để “mở rộng” tư duy.
Thay đổi môi trường làm việc
Môi trường làm việc ảnh hưởng đến tâm trạng. Nếu bạn mãi chỉ ở trong 1 môi trường cố định, không thay đổi, tư duy của bạn cũng theo đó bị hạn chế. Chỉ cần thay đổi một chút, ví dụ như thay chiếc ghế mới , trang trí lại góc làm việc…cũng sẽ mang lại sự khác biệt.
Ngắm nhìn thế giới bên ngoài
Thế giới rộng mở sẽ mang lại cho con người tư tưởng được mở mang. Khi bạn cảm thấy trí não mệt mỏi, tốt hơn nên đứng dậy, đi lại một chút, ngắm nhìn xung quanh, để thế giới rộng lớn bên ngoài mang lại linh cảm và sự sáng tạo cho bạn.
Đến những nơi phồn hoa
Nghiên cứu của Mỹ chỉ ra, ở những đô thị phồn hoa, khả năng sáng tạo của con người tăng 15%. Vậy tại sao bạn không dùng thế giới hoa mỹ đó để kích thích trí não một chút nhỉ?
